DANE STATYSTYCZNE

powierzchnia 2 461 ha
liczba mieszkańców – 901
Sołtys: Andrzej Piwowar tel. 74 8687854
Samorządowy koordynator: Magdalena Gordziejewska tel. 74 6474152
Opiekun świetlicy: Jadwiga Ilba, tel. 501171477
Przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich: Halina Jurak, tel. 74 8686001
Parafia Rzymsko-Katolicka: Proboszcz - Roman Rak, tel. 74 8687806

Dwór rozrzutnej księżnej

To   najprawdopodobniej  najstarszy  dwór  na  ziemi  kłodzkiej. Powstał  w  pierwszej połowie XVI wieku. Stoi na wzniesieniu nad Jaszkową  Górną. To, że jest renesansowy, poznać od razu po jego szczycie.  W XVII wieku zamieszkała w nim księżna Maria Benigna, wdowa  po  księciu  Piccolomini,  która  tak  zapamiętała  się w działalności charytatywnej, że nie zauważyła, iż w kasie zrobiło się pusto.

Komornik nie miał litości. Zlicytował ją w 1696 roku. Spore sumy ze skarbca księżnej szły m.in. na kościół w Jaszkowej Górnej.  Miejsowi  właściciele  byli związani z nim od początku, choćby  przez  patronat.  W  końcu kościół stawał się zwykle ich miejscem spoczynku. W kruchcie zachowały się dwie kamienne płyty nagrobne   dzieci   z   1579   roku.  Kiepska  opieka  zdrowotna powodowała,  że  śmierć  zbierała  wielkie żniwo nie tylko wśród dzieci   chłopskich,  ale  i  z  pańskich  dworów.  Dawid  Kober umierając  w  1584 roku pozostawił dwór w Jaszkowej Górnej swemu synowi  Karolowi,  ale  ten  nie nacieszył się nim długo - umarł mając  zaledwie  pięć  lat. Od tego czasu dwór zaczął podupadać. Był  tylko  siedzibą  zarządców  folwarku.  Światełko  w  tunelu zajaśniało,  gdy  w  1669  roku zamieszkała w nim wspomniana już księżna  Piccolomini.  Hossa  skończyła  się  w  1692  roku, gdy zbankrutowała. Jej majątek kupił na licytacji hr. Jan Ernest von G”tzen  -  pan  na  Bożkowie,  Wojborzu  i  Sarnach.  G”tzenowie postanowili  pewnie wycisnąć z folwarku ile się da, skoro dwór w Jaszkowej Górnej uległ tak poważnym zniszczeniom, że rozebrano w końcu   jego   południowo-wschodnie   skrzydło.  Ponadto  został częściowo  przebudowany.  I  tak cud, że G”tzenowie nie narobili większych szkód, skoro należał do nich aż do 1780 roku. W ramach dziedziczenia  majątku  dwór  po  Elżbiecie von G”tzen przeszedł wówczas  w posiadanie jej siostrzeńca, Aleksandra von Magnis. Od 1789  roku  należał do hr. Ernesta Fryderyka von Haugwitz, który niczym  szczególnym  się  nie  zasłużył.  Podobnie  było  z jego następcami,  skoro  przekazy  historyczne traktują ich zdawkowo. Koncentrują  się  raczej  na  strategicznym  położeniu Jaszkowej Górnej,  skąd  niedaleko  na  Przełęcz  Kłodzką.  Podczas  wojen napoleońskich,  spodziewając się ataku Francuzów, Jaszkowa Górna oraz  Dolna  zostały  w 1807 roku ufortyfikowane. W dniach 21-23 czerwca  doszło  w  pobliżu  Jaszkowej  Górnej do kilku potyczek (brało  w  nich udział także ok. 300 Polaków, skupionych w dwóch szwadronach   polskich   ułanów).   Fortyfikacje  ziemne  pewnie niewiele  pomogły,  bo  wieś  przechodziła kilkakrotnie z rąk do rąk, aż Prusacy zostali odparci w kierunku Kłodzka. Górzyście ukształtowany  teren  spowodował, że dwór w Jaszkowej Górnej  nie miał fosy, lecz mur obronny. Na pierwszy renesansowy obiekt   nałożyły   się  dwa  kolejne,  także  renesansowe.  Tak przynajmniej  twierdzi  K.  Eysymont  w  konspekcie  opracowania "Dwory  hrabstwa  kłodzkiego"  (msps  w Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku). Pierwszy   dwór   był   zwarty,  wysoki,  miał  charakter  wieży mieszkalnej.  W  uproszczonych  pomieszczeniach  było  tak  mało miejsca,  że  wchodziło  się  do  dworu  schodami ulokowanymi na zewnątrz budynku. Wejście znajdowało się na wysokości pierwszego piętra.  Drewniane  schody  prowadziły  prawdopodobnie na pomost łączący   się  z  wejściem.  Nie  było  to  chyba  wygodne,  ale praktyczne. W razie ataku nieprzyjaciela schody można było łatwo zniszczyć. Pierwszy dwór należał do kasztelana kłodzkiego Hansa Daniela von Hennigdorfa  (lub  von  Hansdorfa),  mającego prawa sądownictwa, wielkiego  łowu  i patronatu nad kościołem. Drugi dwór powstał w wyniku przebudowy najprawdopodobniej około roku 1550. Na portalu dworu umieszczono datę 1770 i insygnia G.D, co każe domyślać się że   chodzi   o  Georga  Daniela  von  Hennigdorf  -  ówczesnego właściciela  dworu.  Dwór  otrzymał wówczas salę reprezentacyjną (obecnie sień) i izbę na pierwszym piętrze, mogącą spełniać rolę świetlicy  dworskiej.  Drugie  piętro  przeznaczono  zapewne dla zarządcy  i rezydentów. Dwór rozbudowano niejako na wyrost, więc nie było już w nim tak ciasno, jak dawniej. Niestety, wciąż było w  nim  ciemno, dlatego we wnękach okiennych umieszczono ławy do siedzenia. To tutaj skupiało się głównie życie dworskie. Trzecia  przebudowa  przypadła  na  lata  1570-1600, a więc tzw. okres  złotego  dworu renesansowego na Śląsku. Schody były wciąż na zewnątrz, ale izby już większe, a zdobienia jednolite. Widać, że dwór spełniał już wówczas kurię majątku właściciela. Niestety,  Georg  Daniel  umarł  w  1578  roku  -  osiem  lat po przebudowie   dworu.   Nie   zostawił   syna,   dlatego   prawem opuszczonego lenna dwór przeszedł na własność kamery cesarskiej. Rok   później   Rudolf  II  sprzedał  go  swemu  sekretarzowi  - wspomnianemu już wyżej Dawidowi Koberowi. Najgorszy okres dla dworu nadszedł chyba po II wojnie światowej, gdy podczas remontu dokonano w nim takich przeróbek wnętrz, że w dużej   mierze   zatraciły  one  swój  dawny  charakter.  Krótko prezentowano tutaj kolekcję zegarów kłodzkiego muzeum, potem była tutaj  składnica  muzealna. Obecnie obiekt stoi pusty. Formalnie należy do Muzeum w Wałbrzychu, które czeka na jego uwłaszczenie. Potem, być może, zostanie sprzedany. Do  dworu  przylegają  barokowe  zabudowania folwarczne. Poniżej stoi   ciekawa   architektonicznie  barokowa  kapliczka  domkowa (poświęcona Matce Boskiej) z cebulastym hełmem. Podobnych kaplic jest  w  Jaszkowej  Górnej  kilka. Najciekawsza i najcenniejsza, choć niepozorna, wykuta została w 1695 roku przez mordercę. Jest to  kapliczka  pokutna  -  relikt dawnego prawa. Kapliczki takie wykuwali  mordercy w monolitycznych blokach piaskowca jako część zadośćuczynienia.  Ich  nisze,  w  których  stały  kiedyś zwykle ołtarzyki   lub   figury   świętych, były  zamykane  metalowymi drzwiczkami  lub kratą. W Jaszkowej Górnej za podstawę kapliczki służy ciężkie koło młyńskie. Obok tej właśnie kapliczki podążali dawniej pątnicy, udający się do  tutejszego  kościoła  pw. św. Mikołaja. Przyciągała do niego cudami  słynąca  figura  św.  Barbary.  Kościół otoczony wysokim murem   z  okazałym  budynkiem  bramnym  powstał  jako  gotycki, przebudowano  go  w  renesansie  i generalnie w baroku. Ze stoku powyżej  roztaczają  się piękne widoki na wieś i okoliczne pasma górskie.  Jaszkowa  Górna  leży na granicy Gór Złotych i Kotliny Kłodzkiej,  jej zabudowania ciągną się aż 6 km! Położona jest na wysokości  330-510  m n.p.m. Zachowało się tutaj sporo okazałych zagród kmiecych, z wielkimi bramami przejazdowymi oraz z wnękami na  kapliczki  w  murze.  Ale  etnografów zachwyca głównie około dwustuletnia  drewniana  chałupa  wieńcowa, już wielka rzadkość. Niestety,  jest  opuszczona  i nie wiadomo, czy przetrwa. Kiedyś było  to  domostwo  typowe  dla  ziemi  kłodzkiej.  Ma  stromy, dwuspadowy dach i oszalowany szczyt. Stosunek wysokości dachu do wysokości ścian wynosi trzy do jednego.

Na podstawie przewodnika dla dociekliwych "Gminy Kłodzko skarby i osobliwości" autorstwa Marka Perzyńskiego.

Etnografów zachwyca głównie ta chałupa wieńcowa

Jaszkowa Górna: będą hodować zielononóżki Wysłano dnia 12-03-2010 o godz. 07:51:02 przez huzar

Już po raz drugi jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Jaszkowej Górnej uzyskała dotację z Fundacji Wspomagania Wsi na realizację działań, których celem jest rozwój turystyki ekologicznej na wsi – tym razem ze środków programu Ochrona Różnorodności Biologicznej Naszą Szansą.

Koordynatorem jaszkowskiego projektu pn. „Zielononóżki – promocja naszej miejscowości” jest Grzegorz Jurak. Beneficjentem działań jest natomiast Grupa Odnowy Wsi Jaszkowa Górna oraz wszyscy zainteresowani mieszkańcy. Środki pieniężne uzyskane z FWW zostaną przeznaczone na zakup kurczaków – zielononóżek oraz niezbędnego wyposażenia do dalszej hodowli tej wyjątkowej rasy kur.

Kura zielononóżka kuropatwiana jest polską rasą kur, zwaną „galicyjską”, która została przywieziona na teren Polski po wojnie przez repatriantów z terenów obecnej Ukrainy (wschodnia Galicja). Zaliczana jest do rasy ogólnoużytkowej: stosunkowo lekka, osiąga wagę do 2 kg. Charakteryzuje się zielonkawą barwą skoków i kuropatwianym upierzeniem, wytrzymałością na niskie temperatury, dość wysoką nieśnością, posiada dobre cechy mateczne, doskonale potrafi wykorzystywać warunki naturalne.

Jaszkowa Dolna i Górna: odbudowa po powodzi Wysłano dnia 17-11-2009 o godz. 07:58:43 przez huzar

Jak wiadomo, Gmina Kłodzko poniosła ogrom strat po tegorocznej czerwcowej powodzi. Przypominamy, że wielkim zniszczeniom uległo ponad 400 gospodarstw domowych. Z zalanych terenów wywieziono około 1300 ton śmieci. Poszkodowanych zostało 23 wsi. Najwięcej ucierpiały Jaszkowa Dolna i Górna, Żelazno, Krosnowice, Ołdrzychowice Kłodzkie, Szalejów Dolny i Górny oraz Wojciechowice.

Przypominamy, że zniszczenia w infrastrukturze (drogi, mosty, obiekty użyteczności publicznej, linie energetyczne, kanalizacja...) przekroczyły kwotę 42 mln złotych. Po ponad czterech miesiącach od pamiętnej nocy z 26 na 27 czerwca jedziemy z kamerą aparatu do Jaszkowe Dolnej i Górnej. Dziś jest tak...

przeprawy mostowe i nie tylko;

obiekty użyteczności publicznej;

scena plenerowa przy Ochotniczej Straży Pożarnej

zakole przy przystanku autobusowym

regulacja rowów przydrożnych i murów oporowych;

remonty drogowe;

Jaszkowa Górna: obraz wsi na przystankach Wysłano dnia 22-09-2009 o godz. 08:00:13 przez huzar

Młodzież sołectwa Jaszkowa Górna, tym razem zmobilizowana przez opiekuna tutejszej świetlicy Panią Jadwigę Ilba, ciągle zaskakuje swoją pomysłowością. Co tym razem zmalowali? - zastanawia się nowy Ks. Proboszcz Roman Rak. Bez obaw, namalowali najładniejsze widoki Jaszkowej Górnej na przystankach autobusowych.

 

Ludzie oczy przecierają ze zdziwienia, że może być tak relaksacyjnie, gdy nawet autobus nie przyjeżdża o czasie. Za tę aktywność i artystyczną pracę samorząd lokalny dziękuje Pawłowi i Dominikowi Lisowskim, Kacprowi i Wojtkowi Kozioł, Oli Zaremba i Agnieszce Bujdasz.

To głównie Agnieszki talentowi zawdzięczamy lustrzane krajobrazy w miejscach komunikacji lokalnej - opowiada Radna Pani Stanisława Ilba.

Wśród pomagających rodziców na słowa uznania zasługują dwie mamy Pani Małgorzata Kozioł i Pani Anna Bujdasz.

Jaszkowa Górna: festyn JESPOL Wysłano dnia 25-08-2009 o godz. 16:26:06 przez huzar

W niedzielę, 16 sierpnia 2009r., na placu przy Remizie OSP w Jaszkowej Górnej odbył się Piknik Rodzinny, podczas którego zarówno na starszych jak i na najmłodszych czekało wiele atrakcji i konkursów. Inicjatorem festynu i fundatorem nagród była firma JESPOL sp. z o.o. z Kłodzka, a było o co walczyć, ponieważ nagrody były interesujące.  
   
    Dla dorosłych: frytkownica, serwis do kawy, sztućce do grilla, kosmetyki. Dla dzieci 16 plecaków z wyposażeniem, zabawki, klocki Lego. Zabawy zaczęły się już od godziny 14.00 i zostały podzielone na konkurencje indywidualne i rodzinne.     Wyklejanie plasteliną, karmienie jogurtem z zawiązanymi oczami, konstruowanie latawców, bieg z jajkiem czy „jak dobrze znasz swojego partnera” - to tylko niektóre ze zmagań, jakie czekały na uczestników pikniku.     Każda konkurencja wzbudzała wiele emocji nie tylko pośród uczestników konkursu, ale także wśród widowni, która zacięcie kibicowała swoim faworytom. Na spragnionych czekało stoisko z napojami, natomiast, jeśli ktoś poczuł się głodny, to mógł poczęstować się kiełbaską z grilla lub pysznym ciastem, które przygotowały panie z KGW „Górnianki”.    

Jaszkowa Górna: dbają o swoją mała krainę Wysłano dnia 11-08-2009 o godz. 16:00:16 przez huzar

Młodzież i dzieci sołectwa Jaszkowa Górna nieustająco dbają o upiększanie swojej małej krainy. Bardzo chętnie angażują się w prace społeczne, a czerwcowa wielka woda ich nie odstarszyła. Jestem z nich dumna, i nie boję się, że zabraknie takich osób, aby dbały o naszą małą ojczyznę - podkreśla tutejsza Radna Gminy Kłodzko Pani Stanisława Ilba.

 

 

Na szczególne słowa podziękowania na stronie www.gmina.klodzko.pl zasłużyli: Bartek Niemczak,Paweł Lisowski,Jarek Suchorski,Amadeusz Niemczak,Asia Lisowska,Ola Zaremba, Dominik Lisowski oraz dzieci: Małgosia Lepianka,Jacek Ilba,Klaudia Ilba,Kamila Suchorska,Wojtek Kozioł,Kamil Kozioł,Kacper Kozioł,Rafał Kościecha.
Przy okazji dziękuję Pani Urszuli Panterałka i Panu Piotrowi Stankiewiczowi za
wsparcie finansowe na zakup drzewek i farby do malowania kapliczki na
drodze fatimskiej.

Jaszkowa Górna: po powodzi Wysłano dnia 06-07-2009 o godz. 11:03:51 przez huzar

Dzieci z Jaszkowej Górnej, zaktywizowane przez miejscową radną Panią Stanisławę Ilbę, usuwały skutki powodzi w rzecze Jaszkówka. Były to zatory porobione przez powódź pod mostami i kładkami, które spiętrzały i zatrzymywały wodę. Siły natury nie oszczędziły niczego, co im stanęło na drodze, w tym także uli wraz z pszczołami z miejscowej plantacji.
 
            W TYM MIEJSCU DZIĘKUJEMY NASZYM MŁODYM WOLONTARIUSZOM ZA ICH PRACĘ; Kacprowi Kozioł, Gosi Lepianka, Marcinowi Nowackiemu, Kamilowi Kozioł, Dawidowi Gabryliszyn, Jackowi Ilbie, Wojtkowi Kozioł, Jarkowi Hołodniak, Nadii Gaweł i Klaudii Ilbie.              

Małopolska: Górnianki na Dniach Rytra Wysłano dnia 29-10-2008 o godz. 08:28:58 przez huzar

Jak każdego roku w sierpniu Rytro kusiło wyjątkowo swym pięknem, ale przede wszystkim dobrą zabawą, donośnym śpiewem i wieloma atrakcjami. Już nie pierwszy raz zorganizowano tam Dni Rytra, które swoją obecnością uświetnili Z-ca Wójta Gminy Kłodzko Ryszard Gąsiorek oraz zespół śpiewaczy Koła Gospodyń Wiejskich "Górnianki" z Jaszkowej Górnej.

3-dniowy program zawsze obfituje w różnorodne zawody i konkursy m.in. konkurs sołectw, turniej piłki nożnej, festyn rodzinny i wiele innych. Zabawa jest przednia i trwa do późnych godzin nocnych.
 
Podczas ryterskiej imprezy Gmina Kłodzko promowała swoje wielkie wrześniowe wydarzenie i zapraszała na Dożynkowy Festiwal Kultury Polskiej i Czeskiej w Rytmie Polki do Roszyc.

Zobaczcie sami jak było!!!

Jaszkowa Górna: fitness klub zaprasza Wysłano dnia 29-09-2008 o godz. 09:03:18 przez huzar

Rozwiń Skrzydła! Powstało z myślą o realizacji także Twoich pomysłów dotyczących aktywności, niezależnie od wieku. Dzięki strażakom ochotnikom z Jaszkowej Górnej możesz spędzić czas w atmosferze zabawy, wypoczynku i relaksu w komfortowych warunkach. Razem z nimi rozwiniesz skrzydła...

 

 

na dobrą muzyczną atmosferę klubowiczów Wójt ufundował mini wieżę Panasonic

27 września 2008 roku w obecności Wójta Gminy Kłodzko - Ryszarda Niebieszczańskiego nastąpił uroczysty finał projektu realizowanego w ramach konkursu krajowego "nasza wieś naszą szansą". Fitness Klub powstał przy Remizie Strażackiej i zaprasza codziennie.

pierwsi fitness klubowicze

A kto finansował poszczególne etapy realizacji? Budżet gminy w wysokości 40 000 złotych. Fundacja Wspomagania Wsi w kwocie 10 000 złotych. Zarząd Wojewódzki Związku OSP RP - 5 500 złotych. Bank Spółdzielczy w Kłodzku - 1 500 złotych. Ponadto sponsorzy indywidualni w formie materiałów budowlanych.

Godziny otwarcia:
Poniedziałek 18.00 – 21.00
Środę 18.00 – 21.00
Piątek 18.00 – 21.00
Możliwość indywidualnego uzgadniania terminów
Tel. 509 296 802 

każdy znajdzie coś dla siebie

Prawa autorskie © www.gmina.klodzko.pl Wszystkie prawa zastrzeżone.

Opublikowane: 2002-04-15 (9326 odsłon)